Gỡ nút thắt “niềm tin” trong TMĐT

0
70

Gỡ nút thắt “niềm tin” trong TMĐT

Minh Tâm

(TBKTSG) – Niềm tin của người tiêu dùng Việt Nam với thương mại điện tử (TMĐT) hiện thấp hơn mức trung bình toàn cầu. Điều này, đang kéo theo các hệ quả như tỷ lệ thanh toán tiền mặt cao, các doanh nghiệp thua lỗ lớn.

Niềm tin của người tiêu dùng Việt Nam với thương mại điện tử hiện thấp hơn mức trung bình toàn cầu. Ảnh: THÀNH HOA

Người tiêu dùng thiếu tin tưởng

Đi nghĩa vụ quân sự và đóng quân tại huyện Cần Giờ, cách trung tâm TPHCM hơn 50 cây số, mỗi tuần ít nhất một lần, Tuấn Anh (24 tuổi) đều nhận một món hàng từ nhân viên bưu điện hoặc người giao hàng sau khi đã đặt mua qua Facebook hoặc sàn TMĐT. Đa phần trong số này là quần áo, giày dép, đồng hồ. Mỗi món đồ đều được thử, xem cẩn thận rồi mới trả tiền cho người giao hàng. Cũng không ít lần, Tuấn Anh trả lại hàng vì sản phẩm không như ý. “Với em, mua kênh trực tuyến thì lợi hơn rất nhiều so với mua ở cửa hàng vì không phải đi lại, hàng hóa đa dạng và hay được khuyến mãi. Nhưng, cứ phải nhận hàng rồi mới trả tiền cho chắc vì nhiều lúc, hàng quảng cáo một đằng, hàng nhận được một nẻo”, Tuấn Anh lý giải.

Những khách hàng như Tuấn Anh: trẻ, thích sự tiện lợi đang là đối tượng được các doanh nghiệp TMĐT nhìn vào khi đầu tư ở Việt Nam, thị trường được đánh giá còn nhiều tiềm năng để khai thác. Tuy nhiên, chuyện thiếu lòng tin và chọn cách giao dịch như Tuấn Anh cũng đang là nỗi đau đầu của nhà quản lý các sàn.

Ông Hà Ngọc Sơn, Trưởng phòng Quản lý xuất nhập khẩu, Sở Công Thương TPHCM, nhận định chất lượng hàng hóa trên các sàn TMĐT hiện là mối quan tâm không chỉ của người tiêu dùng mà của cơ quan chức năng. Một khảo sát tại TPHCM cho kết quả, 53% người tiêu dùng không mua sắm trực tuyến vì hàng nhận được không đúng như mô tả.

Ông Simon Baptist, chuyên gia kinh tế kiêm Giám đốc điều hành khu vực châu Á của Economist Intelligence Unit (EIU) thuộc tập đoàn Economist, cho biết theo kết quả khảo sát do EIU thực hiện thì niềm tin vào an toàn TMĐT ở Việt Nam dưới mức trung bình toàn cầu. Nếu chỉ tính trong khu vực Đông Nam Á thì người tiêu dùng Việt Nam, Philippines có ít niềm tin với TMĐT hơn người tiêu dùng ở Thái Lan, Singapore hay Indonesia.

Trong khi đó, cuộc khảo sát của Mạng lưới An ninh Việt Nam cũng cho thấy, 33% các trang web TMĐT bị rủi ro nghiêm trọng liên quan đến dữ liệu cá nhân của người dùng. Và do không tin tưởng người bán nên chỉ 3% người mua sắm Việt Nam trả tiền trực tuyến.

Do vậy, theo ông Simon Baptist, độ tin tưởng thấp của người tiêu dùng với TMĐT, cả về bảo vệ dữ liệu cũng như chất lượng hàng hóa là một trong những thách thức lớn của Việt Nam.

Thanh toán tiền mặt

Cũng vì thiếu tin tưởng vào chất lượng hàng hóa, kênh thanh toán nên trả tiền mặt khi nhận hàng (COD) vẫn chiếm tỷ lệ rất cao. COD mang đến quyền từ chối hàng hóa cho khách hàng nếu sản phẩm cung cấp không như kỳ vọng.

Ông Vũ Quốc Tuấn, đại diện Lazada Việt Nam thừa nhận, tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt vẫn chiếm phần lớn ở các giao dịch qua Lazada Việt Nam. Thực tế này khiến các doanh nghiệp TMĐT đang phải tốn rất nhiều chi phí cho việc thu tiền, kiểm đếm.

Chia sẻ với TBKTSG cách đây chưa lâu, đại diện của Leflair, một trang TMĐT dành cho khách hàng trung và cao cấp, chia sẻ hiện chỉ có khoảng một phần ba khách hàng của Leflair đang sử dụng thẻ tín dụng (Visa hoặc MasterCard) để thanh toán tiền mua hàng, chủ yếu là do chính sách giao hàng miễn phí, còn lại sử dụng tiền mặt (phải chịu phí giao hàng 25.000 đồng/lần).

Khảo sát do đối tác của nền tảng quảng cáo trực tuyến mở Criteo ủy quyền thực hiện thì cho thấy, 37% số người được hỏi trả lời, dùng tiền mặt để chi trả khi nhận hàng. 18% số người được hỏi thì cho biết thanh toán bằng chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng. Cũng con số này thực hiện thanh toán qua cổng thanh toán kết nối với thẻ nội địa (ATM). Có 11% người được hỏi thanh toán qua thẻ tín dụng. Và dưới 10% số người được hỏi sử dụng các hình thức khác.

Ông AlbanVillani, Tổng giám đốc, khu vực Đông Nam Á, Hồng Kông và Đài Loan của Criteo cho biết tình hình này cũng khá tương đồng với các thị trường khác như Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Lựa chọn này của người tiêu dùng đã đặt ra cho các công ty bán hàng trực tuyến những rủi ro như bị bỏ hàng, tức không nhận hàng khi giao.

Hệ quả của rủi ro này, như đại diện truyền thông của một doanh nghiệp TMĐT nói với TBKTSG đã đẩy chi phí vận hành của doanh nghiệp lên cao. Bởi lẽ, khi một đơn hàng bị hủy là cả hệ thống phải “chạy” để đưa hàng về. Đây chính là một trong những nguyên nhân chính khiến các doanh nghiệp TMĐT tại Việt Nam lỗ nặng trong thời gian vừa qua.

Gỡ nút thắt như thế nào?

Theo ông Simon Baptist, ở thời điểm hiện tại, người tiêu dùng Việt Nam có xu hướng mua sắm trực tuyến khi 90% người truy cập Internet đã tham gia TMĐT. Tuy nhiên, 66% trong số này mua một tháng một lần hoặc ít hơn; 32% mua một tuần một lần hoặc nhiều hơn. Nếu rạch ròi hơn nữa thì chỉ mới 2% là mua sắm hàng ngày. Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến các doanh nghiệp TMĐT đang chấp nhận thua lỗ khi tiên phong trong thị trường. Thị phần của TMĐT vẫn chiếm tỷ lệ tương đối nhỏ trong bán lẻ ở Việt Nam và dự kiến chỉ đạt khoảng 5,2% tổng doanh số bán lẻ trong giai đoạn 2017-2020.

Những con số này cho thấy cơ hội tăng trưởng cho các doanh nghiệp là rất lớn. Không những vậy, cơ hội tăng trưởng TMĐT ở Việt Nam còn đến từ nguồn lao động giá rẻ đang tham gia vào công việc vận chuyển hàng hóa (shipper).

Tuy nhiên, muốn khai thác được tiềm năng này thì các doanh nghiệp cần quan tâm cải thiện niềm tin người tiêu dùng thông qua các quy định rõ ràng về chính sách đổi, trả, quyền kiểm tra… cũng như việc thực thi. Ngoài ra, các sàn TMĐT cũng đang đưa ra nhiều giải pháp để tăng cường kiểm soát chất lượng hàng hóa, chống gian lận thương mại.

Theo ông Hà Ngọc Sơn, các cơ quan chức năng như quản lý thị trường hay bảo vệ người tiêu dùng rất cần những thông tin phản ánh về các doanh nghiệp gian lận từ các nhà quản lý sàn TMĐT. Nếu các sàn chuyển ngay các thông tin phản ánh của người tiêu dùng về vi phạm cho cơ quan chức năng thì việc xử lý sẽ rốt ráo, đến nơi đến chốn, thay vì mất thời gian như hiện tại.

Với câu chuyện chuyển đổi từ thanh toán tiền mặt sang phương thức điện tử, ông AlbanVillani cho rằng, các công ty bán hàng trực tuyến cần cung cấp các lựa chọn thanh toán khác nhau để tăng tỷ lệ mua và giảm tỷ lệ bỏ hàng. Trong đó, ví điện tử là một lựa chọn tốt.

Giao hàng coi chừng bị lừa

Tình trạng mua hàng trả tiền mặt qua các trang của mạng xã hội như Facebook, Zalo… cũng khiến nhiều người làm dịch vụ vận chuyển lĩnh trọn những cú lừa.

Anh Cường (50 tuổi), một tài xế của ứng dụng Vato, nhận giao hàng thêm cho một công ty vận chuyển. Đi làm ngày đầu, anh được công ty giao nhận phân công đơn hàng từ quận Gò Vấp sang quận 10, TPHCM với tiền công 48.000 đồng. Để có chuyến hàng này, anh Cường phải đến địa chỉ của khách cần giao hàng ở quận Gò Vấp (do công ty vận chuyển cung cấp), trả trước tiền mặt cho người “bán hàng” này hơn 320.000 đồng để mang giao cho khách nhận ở quận 10. Món hàng được bọc cẩn thận nhiều lớp nên anh Cường không được phép mở kiểm tra. Đến quận 10, theo địa chỉ và số điện thoại được cung cấp, anh Cường gọi hàng chục cuộc nhưng không thấy người nhận hàng xuất hiện. Lúc này, mở gói hàng, anh Cường mới hay bên trong là giấy lộn. Cú lừa ngày đầu tiên đi làm shipper khiến anh Cường “công cốc” cho cả ngày chạy xe vất vả. Nhưng anh cũng không phải người duy nhất bị lừa trong giới giao hàng.

Nguồn: thesaigontimes.vn

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.